حق شُفعه یکی از مهم‌ترین مسائلی است که پرونده های حقوقی را به چالش کشیده است و یکی از مباحث مهم حقوق مدنی می باشد. 

اما اکنون سوال اساسی که ممکن است ذهن شما را درگیر کند این است که حق شفعه چیست و چه پیامدهای قانونی دارد پس تا آخر این مقاله با ما همراه باشید.

حق شفعه چیست؟

شفعه در لغت یک نوع مالکیت است. حق شُفعه زمانی به وجود می‌آید که دو نفر ملکی را به صورت شراکتی با یکدیگر سهیم باشند.
به بیان ساده می‌توان گفت شُفعه، حق تقدمی است که یک شریک در ملک دارد به عنوان مثال: دو نفر شریک الف و شریک ب در یک ملکی شریک هستند، حال شریک الف، سهم خود را از طریق عقد بیع (فروش) به شخص ثالثی انتقال می‌دهد در اینجا این حق به شریک ب داده شده است که هزینه‌ای را که نفر سوم پرداخت کرده است را به او بدهد و سهم او را در اختیار بگیرد به این حق که به شریک ب داده شده است را “شُفعه” و به شریک ب “شفیع” گفته می‌شود .

حق شفعه چیست؟شرایط اخذ به شفعه

شرایط اخذ به شُفعه

١- مال باید غیر منقول باشد؛ مانند زمین، یعنی نتوان آن را از محلی به محل دیگر انتقال داد، بنابراین در مال منقول نمی توان حق شُفعه ای قائل شد.
٢- قابل تقسیم بودن مال؛ یعنی ملک مشاعی قابل افراز و تقسیم باشد، بنابراین اگر ملکی قابلیت تقسیم نداشته باشد نمی تواند چند مالک داشته باشد و حق شُفعه در آن ایجاد نمی شود، مانند حق شُفعه آپارتمان، زیرا آپارتمان قابل تقسیم نیست.
٣- تعداد شرکا باید دو نفر باشد؛ اخذ به شُفعه در صورتی به مال غیر منقول تعلق می گیرد که ملک دو نفر شریک داشته باشد، بنابراین اگر تعداد شرکا بیشتر از دو نفر باشد حق شُفعه به وجود نمی آید اگر مال غیر منقولی بین دو نفر مشترک باشد، یکی از آن دو شریک سهم خود را به چند نفر بفروشد، شریک دیگر می‌تواند نسبت به تمام آن سهم ها اخذ به شفعه کند، پس اگر تعداد مالکان بیشتر از دو نفر باشد مشخص نیست که از چند نفر شرکا کدام یک حق اخذ به شُفعه را پیدا می‌کند.
٤- انتقال سهم از طریق عقد بیع صورت گیرد؛ ملک باید به صورت بیع یعنی خرید و فروش به دیگری انتقال داده شود تا شریک دیگر دارای حق شُفعه شود، بنابراین اگر شخصی مالی را به دیگری هبه(بخشش) یا صلح کند(یعنی شخصی از طلب یا حق خودش به نفع دیگری بگذرد) شریک دوم حق  شُفعه ندارد.

آثار اجرای حق شفعه

1-ملک با همان مبلغ فروخته شده، پس گرفته شود. فرض کنید، شریک اول که مال را فروخته است، شریک دوم برای گرفتن مال به سراغ مشتری یا خریدار می رود اما ممکن است خریدار بخواهد مبلغی بیشتر از آنچه که فروشنده داده است عایدش شود که قانونگذار این اجازه را نمی دهد و شریک موقع استفاده از حق شُفعه باید همان مبلغ را نه کمتر و نه بیشتر به او بدهد.

2-فوری بودن حق شُفعه؛ به این معناست که وقتی شریک از انجام معامله آگاه شد در کوتاهترین زمان ممکن از حق شُفعه خود استفاده نماید. بنابراین تاخیر در اخذ شفعه باعث از بین رفتن حقتان می شود. فوریت آن زمانی آغاز می شود که شخص شفیع از وقوع معامله آگاه شده باشد.

3-قابل اسقاط بودن حق شفعه؛ یعنی دارنده ی حق شفعه می تواند قبل یا بعد از معامله از آن صرف نظر کند، چون این نوع حق یک حق مالی است، بنابراین حقوق مالی هم قابل اسقاط هستند. اسقاط ممکن است به لفظ باشد.

4-حق شفعه به ورثه انتقال می یابد؛ حق شفعه یک حق مالی است و بعد از فوت شفیع به وراث انتقال می یابد و وراث می توانند از این حق استفاده نمایند.

حق شفعه چیست؟شرایط اخذ به شفعه

حق شفعه در وقف

در ماده ی 811 قانون مدنی آمده است: اگر سهم یکی از شریک وقف باشد، متولی(کسی که اداره ی مال موقوفه را اداره می کند) یا موقوف علیهم( کسی که به نفع او وقف شده است) حق شفعه ندارد، به عنوان مثال: اگر شش دانگ زمینی وجود دارد که سه دانگ آن وقف شده باشد و سه دانگ دیگر آن آزاد باشد، که آن سهم آزاد برای شخص الف باشد و حال اگر شخص الف بخواهد سه دانگ خود را بفروشد، متولی موقوفه و موقوف علیهم حق شفعه ندارند، اما اگر موقوفه فروخته شود، شخص الف می تواند اخذ به شفعه نماید.

حق شفعه در آپارتمان

به دلیل اینکه مالکان آپارتمان، مالک اختصاصی سهم خود یعنی بنای بدون زمین هستند و در زمینی که مالکیت مشاع باشد حق استفاده از مشاعات اعمال می گردد، بنابراین حق شفعه برای آپارتمان اعمال نمی گردد، همچنین در ماده ی 809 قانون مدنی آمده است: هرگاه بنا و درخت، بدون زمین فروخته شود، حق شفعه ایجاد نمی کند.

کارشناسان املاک تاوا با در نظر گرفتن اینگونه مسایل و نکات حقوقی، معاملات را برای مشتریان ساده می سازد.

کارشناسان ما، آماده پاسخگویی به سوالات شما می باشند.

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری در telegram
Telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
WhatsApp

مارا در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

مشاور املاک خوب

پیام بگذارید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مقایسه املاک

مقایسه کنید (0)